Ana Sayfa Arama Galeri Video Yazarlar
Üyelik
Üye Girişi
Yayın/Gazete
Yayınlar
Kategoriler
Servisler
Nöbetçi Eczaneler Sayfası Nöbetçi Eczaneler Hava Durumu Namaz Vakitleri Gazeteler Puan Durumu
WhatsApp
Sosyal Medya
Uygulamamızı İndir
Aytek TAZ
Aytek TAZ

AYTEK TAZ – GIYBET

İnsan bazen bir lokmayı ağzına koymadan önce defalarca düşünür. Haram mı, helal mi diye sorgular. Ama sıra bir insanın arkasından konuşmaya geldiğinde aynı hassasiyeti göstermez. Birinin kusurunu anlatır, özel hayatını ortaya döker, eksiklerini kahkahalar eşliğinde masaya yatırırız. Üstelik çoğu zaman kötü bir şey yaptığımızı bile düşünmeyiz.

Oysa Kur’an-ı Kerim, gıybeti öyle bir benzetmeyle anlatır ki insanın kendi davranışlarından utanması gerekir:
“Birbirinizin gıybetini yapmayın. Sizden biri, ölmüş kardeşinin etini yemekten hoşlanır mı? İşte bundan tiksindiniz!” (Hucurât suresi, 12. ayet)
Düşünelim: Ölmüş bir insanın bedeninden bir parça et koparıp yemek kimin midesini bulandırmaz? İşte Rabbimiz, bir insanın arkasından konuşmayı bu kadar çarpıcı bir örnekle anlatıyor. Çünkü gıybet, yalnızca birkaç kelimeden ibaret değildir; bir insanın onurundan, itibarından ve haysiyetinden parça koparmaktır.
Peki, biz bu ayeti okuduğumuzda hiç kendimizi sorguluyor muyuz? Bir arkadaşımızın hatasını anlatırken, komşumuzun özel hayatını konuşurken, bir insanın arkasından “Ben doğruyu söylüyorum.” derken bu ayeti hatırlıyor muyuz?

Gıybetin en tehlikeli yanı, kendisine kolayca masum bir kılıf bulabilmesidir. “Ama doğru söylüyorum.” deriz. “Herkes zaten biliyor.” diye savunuruz kendimizi. Oysa bir sözün doğru olması, onu her yerde ve herkesle paylaşabileceğimiz anlamına gelmez. Bir insanın arkasından, duyduğunda hoşlanmayacağı bir şeyi söylemek gıybettir. Söylediğimiz şey gerçeği yansıtmıyorsa bu kez iftiradır. Gerçeği çarpıtmak da gerçeği gereksiz yere teşhir etmek de insanın dilini sorgulamasını gerektirir.

Asıl mesele, dilimizin ne kadar keskin olduğu değil, başkalarının hayatında ne kadar yara açtığıdır. Bizim için sıradan bir sohbet olan şey, bir başkası için derin bir kırgınlığa dönüşebilir. Biz konuşur, belki birkaç dakika sonra unuturuz; hakkında konuşulan insan ise sözlerimizin sonuçlarıyla uzun süre yaşar.
Üstelik bugün bir mesajla, bir ekran görüntüsüyle veya bir sosyal medya paylaşımıyla bir insanın kusurunu yüzlerce kişiye duyurabiliyoruz. Birinin yanlışını öğrenmiş olmak, onu herkese anlatma hakkını bize vermez. Her bildiğimizi söylemek zorunda değiliz. Bazen susmak, söylenebilecek en doğru sözdür.

Elbette her konuşma gıybet değildir. Bir haksızlığı önlemek, bir insanı zarardan korumak veya hakkını aramak için gerekli olan konuşmalarla birini küçültmek amacıyla yapılan konuşmalar aynı değildir. Burada belirleyici olan, sözümüzün amacı ve gerekliliğidir. Bir insanı korumak için konuşmak başka, onun kusurunu eğlenceye dönüştürmek bambaşkadır.
Belki de kendimize sormamız gereken en önemli soru şudur: Başkalarının kusurlarını konuşmaya ayırdığımız zamanın ne kadarını kendi kusurlarımızı düzeltmeye ayırıyoruz? Başkasının hatasını görmekte bu kadar başarılıyken kendi yanlışlarımız karşısında neden bu kadar kör olabiliyoruz? İnsan bazen kendi eksikleriyle yüzleşmek yerine başkalarının eksiklerini anlatarak kendisini daha iyi hissetmeye çalışır. Oysa ahlak, başkalarının hatalarını saymakla değil, kendi hatalarını görebilmekle başlar.

Gıybet çoğu zaman kalabalıklar içinde büyür. Biri konuşmayı başlatır, diğeri bir ayrıntı ekler, bir başkası daha ağır bir söz söyler. Herkes yalnızca bir cümle kurduğunu düşünür. Fakat o cümleler birleştiğinde bir insanın itibarı zedelenir. Böyle anlarda konuşulan kişiyi savunmak, konuyu değiştirmek veya o konuşmaya katılmamak bile önemli bir ahlaki duruştur.
Hucurât suresindeki bu ayet, yalnızca başkalarına yöneltilmiş bir uyarı değil, her birimizin vicdanına tutulmuş bir aynadır. Bir lokmanın haram olmasından korkarken dilimizle bir insanın hakkına girmekten neden aynı ölçüde korkmuyoruz? Soframızda gösterdiğimiz hassasiyeti, sözlerimizde neden gösteremiyoruz?

Bir daha bir insanın arkasından konuşmaya başladığımızda kendimize üç soru soralım: Söyleyeceğim şey doğru mu? Söylemem gerçekten gerekli mi? Aynı söz benim arkamdan söylense ne hissederdim?
Çünkü bazen susmak, yalnızca konuşmamak değil, bir insanın onurunu korumaktır.
İnsan, ölmüş kardeşinin etini yemekten tiksinir de kardeşinin itibarını diline dolamaktan neden bu kadar az rahatsızlık duyar?
Belki de asıl yüzleşmemiz gereken soru budur. Çünkü bazen en büyük tehlike, günah işlemekten çok, işlediğimiz günahı sıradan görmeye başlamaktır.

Sağlıcakla kalın…

YORUMLAR

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

YAZARLAR
TÜMÜ

SON HABERLER

Marka Flower Çiçekçi