TMMOB Batman İl Koordinasyon Kurulu, Batman Belediyesi Meclisi’nin 04 Mart 2026 tarihli imar planı değişikliğine ilişkin yaptığı teknik incelemelerin ardından bir basın açıklaması yayımladı. Açıklamada, söz konusu plan değişikliğinin şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı açısından uygun bulunmadığı ifade edildi.
Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, plan değişikliği kapsamında mevcut ve aktif kullanılan bazı park alanlarının ticari kullanımlara dönüştürüldüğü, buna karşılık farklı bölgelerde yeni park alanlarının önerildiği belirtildi. Ancak şehircilik disiplinine göre donatı alanlarının yalnızca büyüklük üzerinden değil; erişilebilirlik, hizmet yarıçapı, mekânsal süreklilik ve kamusal kullanım değeri açısından ele alınması gerektiği vurgulandı.

Açıklamada, yapılan teknik incelemelerde mevcut park alanlarının hizmet verdiği nüfusun yaya erişiminin zayıfladığı, yeni önerilen park alanlarının ise kaldırılan parkların hizmet ettiği nüfusu 300-500 metre yaya erişim yarıçapı içinde karşılamadığı tespitine yer verildi. Bu durumun eşdeğer donatı üretimi yerine mevcut kamusal hizmetin yer değiştirmesi ve kısmen ortadan kaldırılması anlamına geldiği ifade edildi.
Kurul, bir park alanının değerinin yalnızca yüzölçümü ile değil, bulunduğu konum, erişilebilirliği ve hizmet verdiği nüfus ile belirlendiğini belirterek, plan değişikliği ile sağlandığı ifade edilen niceliksel artışın niteliksel kaybı telafi etmediğini kaydetti.
Ayrıca plan değişikliği ile bütüncül park alanlarının parçalandığı, açık ve yeşil alan sisteminin sürekliliğinin kesintiye uğradığı, park alanları içerisine ticari kullanımların yerleştirildiği ve kamusal açık alan niteliğinin zayıflatıldığı yönünde tespitlerin bulunduğu aktarıldı.
Açıklamada, park alanlarının ticari kullanımlara dönüştürülmesinin kullanım yoğunluğunu ve çevresel yükü artırabileceği, bu tür kararların trafik yoğunluğu, otopark ihtiyacı ve teknik altyapı kapasitesi üzerindeki etkilerinin bilimsel analizlerle ortaya konulması gerektiği ifade edildi. Ancak söz konusu plan değişikliğinde trafik etki analizi, otopark çözümlemesi veya altyapı değerlendirmesine yer verilmediği ileri sürüldü.

Öte yandan kaldırılan park ve meydan alanlarının aynı hizmet etki alanı içerisinde karşılanmaması, eşdeğer erişilebilirlik sağlamaması ve bazı alanlarda nitelik açısından sorunlu bölgelerde önerilmesinin, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’nin 26. maddesinde yer alan “eşdeğer alanın aynı etki alanı içinde sağlanması” ilkesine aykırılık oluşturduğu belirtildi.
Yetkililer tarafından plan değişikliğinin “yeşil alanları artırdığı, erişilebilirliği güçlendirdiği ve ticari olmadığı” yönünde yapılan açıklamalara da değinilen metinde, teknik değerlendirmelerin bu iddiaları desteklemediği ifade edildi. Buna göre yeşil alanların yer değiştirdiği ancak aynı nüfusa hizmet etmediği, plan kararlarında ticaret fonksiyonunun açıkça yer aldığı ve erişilebilirlik artışına ilişkin bilimsel bir analiz bulunmadığı savunuldu.
TMMOB Batman İl Koordinasyon Kurulu, açıklamasının sonunda, kentlerin geleceğini etkileyen bu tür plan değişikliklerinin kamu yararı ve bilimsel planlama ilkeleri doğrultusunda ele alınması gerektiğini belirterek, söz konusu plan değişikliğinin iptal edilmesi çağrısında bulundu.
