Nöbetçi Eczaneler
Batman’ın insan haritasını çizerken Recebanlıları işin içine katmamak, haritadan Dicle Nehri’ni silmek gibi olur. Onlar öyle bir topluluk ki, Batman’ın hem sokaklarında hem de hafızasında kocaman bir yer kaplıyorlar. Ama bu yer kaplama sessizce oluyor; gürültü patırtı yok, sadece “biz buradayız” diyen köklü bir duruş
RAKAMLARIN DİLİ: KÜÇÜK KÖYLER, BÜYÜK TOPLULUK
Şimdi gelelim nüfus meselesine… 2021 ADNKS kayıtlarında Recebanlıların yoğun yaşadığı köylerden birkaç örnek:
• Recepler: 764 kişi.
• Çayüstü: 230 kişi.
• Karayün: 1 025 kişi.
• Akça (Oymataş): 1 322 kişi.
• Güvercin: 245 kişi.
Topladığımızda 3 586 kişi çıkıyor. “Eee bu mu yani?” diyenler olabilir. Durun, işin sırrı burada: Bu rakamlar sadece köylerde yaşayan Recebanlıları gösteriyor. Batman’ın merkez mahallelerini, diğer ilçelerini ve büyük şehirlere göç edenleri de katarsak tablo bambaşka.
Kulaktan kulağa göre Batman’da yaşayan Recebanlı sayısı 35–40 bin civarında. Daha temkinli konuşanlar ise “25–30 bin” diyor. Hangisi doğru? Vallahi Recebanlıların misafirperverliği gibi, bu rakam da “bol” olabilir.
TARİH SAHNESİNDE RECEBANLILAR
Receban Aşireti’nin kökleri, bazı kaynaklara göre Fars-Sasani dönemine kadar gidiyor. 15. yüzyılda yaşanan göçlerle bölgeye yerleşmişler. Zaman içinde sadece Batman’da değil, Bitlis, Muş, Urfa, Siirt ve Suriye’nin kuzeyinde de Receban köyleri kurulmuş.
Tarihte bazen siyasete dokunmuşlar, bazen de kendi dünyalarında kalmışlar. 1920’lerdeki Şeyh Said hareketinde adı geçen Recebanlı gruplar olmuş ama genel olarak güçlerini birlik ve dayanışmadan almışlar.
KÜLTÜR VE DAYANIŞMA: ÇAYDAN DAHA SICAK BAĞLAR
Recebanlıları tanımlarken “dayanışma” kelimesi yetmez; çünkü onlar dayanışmayı bir yaşam biçimi hâline getirmiş. 2025’te başkanlığı devralan Mehmet Salih Baktaş’ın hedefi, 10 bin kişiyi tek çatı altında toplamak. Bu, tüm nüfusu değil, dernek faaliyetlerine katılan üyeleri ifade ediyor. Ama düşünsenize, 10 bin kişilik bir düğün davetiyesi bastırmak bile başlı başına Batman’ın gündemine bomba gibi düşer!
Köy düğünleri, taziyeler, hasat zamanı yardımlaşmalar… Hepsi Recebanlıların sosyal hayatında hâlâ çok önemli. Modern hayat merkezde farklı bir ritim sunsa da köylerde hâlâ “komşu komşunun tavuğuna muhtaç” kuralı işliyor.
EKONOMİDE VE ŞEHİR HAYATINDA RECEBANLILAR
Eskiden tarım ve hayvancılıkla uğraşan Recebanlılar, bugün Batman’ın ticaretinde, sanayisinde ve kamu hizmetlerinde de yer alıyor. Bir gün Batman’da alışveriş yaparken dükkân sahibiniz Recebanlı çıkabilir, ertesi gün belediye otobüsünüzü süren şoför yine Recebanlı olabilir. Onlar her sektörde var, ama bunu sessiz ve istikrarlı bir şekilde yapıyorlar.
KAPANIŞ: SAYIDAN FAZLASI
Recebanlılar sadece nüfus rakamlarından ibaret değil. 35–40 bin kişi demek, Batman’ın sosyal hayatında ciddi bir yer demek. Ama asıl önemli olan, bu kalabalığın beraberinde getirdiği kültür, gelenek ve birlik duygusu.
Batman’da dolaşırken bir gün mutlaka Recebanlı birinin çay ikramını kabul edersiniz. O çayı içerken de anlarsınız ki, bu şehir sadece taş, toprak ve binalardan ibaret değil; kökleri derinlere uzanan insan hikâyeleriyle ayakta duruyor.
Recebanlılar da işte o hikâyelerden biri. Ve bu hikâye, Batman’ın geleceğinde de yazılmaya devam edecek.
YORUMLAR